
Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında gerçekleştirilen Bilim, Sanayi ve Teknoloji Günü'nde, Türkiye'nin yeşil ve dijital dönüşüm hedefleri doğrultusunda yeni finansman programları, uluslararası iş birlikleri ve temiz teknoloji girişimleri açıklandı. Sanayide karbon emisyonlarının azaltılması, yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaştırılması ve sürdürülebilir üretim yatırımlarının desteklenmesi etkinliklerin öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.
Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında gerçekleştirilen Bilim, Sanayi ve Teknoloji Günü'nde, iklim değişikliğiyle mücadelede bilimsel araştırmaların, teknolojik yeniliklerin ve sanayide yeşil dönüşümün rolü ele alındı.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, gün boyunca düzenlenen üst düzey toplantılara, uluslararası iş birliği görüşmelerine ve proje tanıtım etkinliklerine katıldı.
Program kapsamında sanayinin karbonsuzlaştırılması, enerji verimliliği, yapay zekâ destekli temiz teknolojiler ve yeşil finansman mekanizmalarına ilişkin çalışmalar değerlendirildi.
Yapay Zekâ ve Yeşil Dijital Dönüşüm COP31 Gündeminde
COP31 kapsamında gerçekleştirilen Yapay Zekâ Üzerine Yüksek Düzeyli Yeşil Dijital Eylem Yuvarlak Masa Toplantısı'nda, yapay zekâ ve dijital teknolojilerin enerji sistemlerinin verimliliğini artırma ve sera gazı emisyonlarını azaltma potansiyeli ele alındı.
Bakan Kacır, yapay zekâ destekli şebeke yönetimi ve ilgili dijital teknolojilerin, yeni güç hatları inşa edilmeden 175 gigavata kadar ek iletim kapasitesinin kullanılmasını mümkün kılabileceğini belirtti.
Kacır ayrıca mevcut yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaştırılmasıyla 2035 yılına kadar yıllık karbondioksit emisyonlarının yaklaşık 1,4 milyar ton azaltılabileceğini ifade etti.
Türkiye'nin yapay zekâ alanındaki hedeflerine de değinen Kacır, 2030 Yapay Zekâ Eylem Planı kapsamında iki yılda 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli yetiştirilmesinin hedeflendiğini açıkladı.
Sanayinin Yeşil ve Dijital Dönüşümüne Yeni Finansman
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Günü kapsamında Sanayinin İkiz Dönüşümü Projesi'nin resmî açılışı ile Yeşil Dönüşüm Merkezi ve Dijital Dönüşüm Merkezi Belge Takdim Töreni gerçekleştirildi.
Dünya Bankası finansmanıyla yürütülen proje kapsamında, VakıfBank ve Türk Eximbank aracılığıyla Türk sanayisine 485 milyon dolarlık uzun vadeli ve uygun koşullu finansman sağlanacağı açıklandı.
Ayrıca KOSGEB aracılığıyla imalat sanayi KOBİ'lerinin yeşil dönüşüm yatırımlarına yönelik 3 milyar lira bütçeli yeni destek programı duyuruldu.
Program kapsamında işletmelere 7 milyon liraya kadar, ilk iki yılı geri ödemesiz, üç yıl vadeli ve sıfır faizli finansman sağlanması öngörülüyor.
Bakan Kacır, söz konusu finansman mekanizmalarının Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedeflerine ulaşmasına katkı sağlamasının amaçlandığını belirtti.
Türkiye'nin İlk Etkinlik Sürdürülebilirliği Yönetim Sistemi Belgesi Takdim Edildi
COP31 kapsamında Türk Standardları Enstitüsü (TSE) tarafından hazırlanan Türkiye'nin ilk TS ISO 20121:2024 Etkinlik Sürdürülebilirliği Yönetim Sistemi Belgesi, COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'a takdim edildi.
Belge takdim töreninde, COP31 organizasyonunun sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda yürütülmesine yönelik çalışmalar ele alındı.
Bakan Kacır, belgenin gelecekte düzenlenecek etkinliklerde sürdürülebilirlik ilkelerinin uygulanmasına örnek oluşturmasını temenni etti.
Bakan Kurum ise COP31 organizasyonunun bütün aşamalarında sürdürülebilirlik ilkelerini esas aldıklarını ve bu yaklaşımı konferans boyunca sürdüreceklerini ifade etti.
Yeşil Sanayileşme ve Elektrifikasyon Hedefleri Ele Alındı
COP31 kapsamında düzenlenen Yeşil Sanayileşme Üzerine Bakanlar Yuvarlak Masa Toplantısı'nda, küresel iklim hedeflerine ulaşmak için sanayide uygulanabilecek somut dönüşüm adımları değerlendirildi.
Toplantıda, 2035 yılına kadar küresel toplam nihai enerji tüketiminde elektriğin payının yüzde 35'e çıkarılması hedefi gündeme geldi.
Türkiye'nin 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi kapsamında yeşil dönüşümün ulusal öncelikler arasında yer aldığı belirtildi.
Çelik, alüminyum, çimento ve kimya gibi enerji yoğun sektörlerde geliştirilen teknoloji yol haritalarının, araştırma ve yenilikçilik çalışmalarına yön verdiği aktarıldı.
HIT-30 programı kapsamında ise batarya, elektrikli araçlar, güneş hücreleri ve rüzgâr enerjisi teknolojilerinde büyük ölçekli yatırımların desteklendiği ifade edildi.
Bilimsel Araştırmalar ve Temiz Teknolojiler Ön Planda
COP31 Bilim Günü Üst Düzey Oturumu'nda iklim değişikliğiyle mücadelede bilimsel araştırmaların, teknolojik gelişmelerin ve uluslararası iş birliğinin önemi vurgulandı.
Bakan Kacır, Türkiye'nin 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi, TÜBİTAK'ın araştırma ve geliştirme öncelikleri ile HIT-30 programı aracılığıyla temiz teknolojilerin geliştirilmesini ve yaygınlaştırılmasını desteklediğini belirtti.
Oturumda, bilimsel araştırma sonuçlarının sanayi uygulamalarına aktarılması ve iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik teknolojik çözümlerin daha geniş ölçekte kullanılabilmesi için uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi ele alındı.
Sanayide Karbonsuzlaşma Projeleri İçin Yeni İş Birliği
COP31 kapsamında ITA Türkiye Proje Hızlandırma Programı Mutabakat Zaptı imza töreni gerçekleştirildi.
Mission Possible Partnership iş birliğiyle yürütülen programın, sanayide yüksek emisyon azaltımı potansiyeline sahip erken aşamadaki ve ticari ölçekli projelerin geliştirilmesini ve finansmana erişimini hızlandırması hedefleniyor.
Bakan Kacır, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası ile yürütülen iş birliği kapsamında demir-çelik, alüminyum, çimento ve gübre sektörlerine yönelik düşük karbonlu yol haritalarının tamamlandığını açıkladı.
Cam, seramik, döküm ve kimya sektörlerinde ise benzer çalışmaların devam ettiği bildirildi.
ITA Türkiye Proje Hızlandırma Programı kapsamında sanayi kuruluşları, teknoloji sağlayıcıları, finans kuruluşları ve kamu otoritelerinin bir araya getirilmesi planlanıyor.
Programın ayrıca Türkiye Sanayi Karbonsuzlaştırma Yatırım Platformu'nun proje portföyünü güçlendirmesi amaçlanıyor.
Yapay Zekâ Destekli Temiz Teknolojiler Girişimi Başlatıldı
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Günü kapsamında Yapay Zekâ Destekli Temiz Teknolojiler Girişimi'nin lansmanı gerçekleştirildi.
Girişimle yapay zekâ teknolojilerinin temiz enerji, yeni nesil batarya malzemeleri, güneş hücreleri ve düşük karbonlu üretim süreçlerinde kullanılmasının yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Uluslararası bir iş birliği platformu olarak tasarlanan girişim kapsamında teknoloji geliştiricileri, sanayi kuruluşları ve yatırımcıların bir araya getirilmesi planlanıyor.
Program aracılığıyla pilot projelerin geliştirilmesi, çevresel faydaların ölçülmesi ve başarılı teknolojik çözümlerin daha geniş ölçekte uygulanması amaçlanıyor.
Yeşil Sanayi Yatırımlarında Uluslararası Finansman Hedefi
COP31 kapsamında Türkiye'nin sanayide yeşil dönüşüm yatırımlarına yönelik uluslararası finansman iş birlikleri de gündeme geldi.
Türkiye Sanayi Karbonsuzlaştırma Yatırım Platformu (TIDIP) aracılığıyla 2030 yılına kadar 5 milyar avronun üzerinde finansmanın Türk sanayisinin yeşil dönüşüm yatırımlarına kazandırılması hedefleniyor.
Platform kapsamında Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, uluslararası kalkınma finansmanı kuruluşları, Avrupa Yatırım Bankası, Asya Kalkınma Bankası, İtalyan Kalkınma Bankası ve Avrupa Komisyonu ile iş birliği yürütülüyor.
Ayrıca Dünya Bankası iş birliğiyle yürütülen Türkiye Yeşil Sanayi Projesi, Türkiye Organize Sanayi Bölgeleri Projesi ve Sosyal Kapsayıcı Yeşil Geçiş Projesi kapsamında 1 milyar doların üzerinde finansmanın Türkiye'ye kazandırıldığı belirtildi.
İslam Kalkınma Bankası ile organize sanayi bölgelerinin sürdürülebilirlik projeleri için 250 milyon dolarlık uluslararası finansman sağlandığı da açıklandı.
COP31'de Bilim Diplomasisi ve Uluslararası Görüşmeler
Bakan Kacır, COP31 kapsamında uluslararası kuruluş temsilcileri ve farklı ülkelerden bakanlarla ikili görüşmeler gerçekleştirdi.
Görüşmelerde yeşil sanayileşme, temiz teknolojilerde ortak araştırma ve geliştirme faaliyetleri, bilimsel bilgi paylaşımı ve gelişmekte olan ülkelerin yeşil dönüşüm süreçlerinin desteklenmesi konuları ele alındı.
Kacır ayrıca COP31 Yeşil Alan'da yer alan teknoloji girişimlerinin stantlarını ve TÜBİTAK Bilim Merkezleri alanını ziyaret etti.
COP31 Bilim, Sanayi ve Teknoloji Günü kapsamında gerçekleştirilen toplantılar, açıklanan finansman programları ve başlatılan girişimlerle Türkiye'nin sanayide düşük karbonlu üretim, yapay zekâ uygulamaları, temiz teknolojiler ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine yönelik çalışmalarının geliştirilmesi amaçlanıyor.