İklim Değişikliği Performans Endeksi (CCPI) 2027 sonuçlarına göre Türkiye, 64 ülke arasında 53’üncü sırada yer aldı.
İklim Değişikliği Performans Endeksi (CCPI) 2027 sonuçlarına göre Türkiye, 64 ülke arasında 53’üncü sırada yer aldı. COP31 Başkanlığını yürüten Türkiye’nin sera gazı emisyonları ve enerji kullanımı alanlarındaki performansı düşük, iklim politikaları ise çok düşük olarak değerlendirildi. Uzmanlar, Türkiye’nin fosil yakıtlardan çıkış politikası oluşturması, kömürden çıkış takvimi açıklaması ve emisyon azaltım hedeflerini güçlendirmesi gerektiğine dikkat çekti.
İklim Değişikliği Performans Endeksi (CCPI) 2027 yayımlandı. Küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 90’ından fazlasından sorumlu olan 64 ülke ile Avrupa Birliği’nin iklim performansının değerlendirildiği endekste, Türkiye 53’üncü sırada kendine yer buldu. Geçen yılki sıralamasına göre bir basamak gerileyen Türkiye, iklim politikaları alanındaki performansıyla eleştirilerin odağında yer aldı.
Ülkelerin iklim performansları; sera gazı emisyonları, yenilenebilir enerji, enerji kullanımı ve iklim politikaları olmak üzere dört temel başlık altında incelendi. Değerlendirmede sera gazı emisyonlarının ağırlığı yüzde 40, yenilenebilir enerji ve enerji kullanımının yüzde 20’şer, iklim politikalarının ise yüzde 20 olarak belirlendi. İklim politikalarına ilişkin değerlendirmelere ülkelerdeki uzmanlar katkı sunarken, araştırma sürecinde yaklaşık 500 uzmanın görüşüne başvuruldu.
CCPI 2027 sıralamasında ilk üç sıra yine boş bırakıldı
CCPI 2027 sonuçlarında Danimarka, üst üste altıncı kez listenin zirvesinde yer aldı. Ancak hiçbir ülkenin yeterli performans gösterememesi nedeniyle endekste ilk üç sıra boş bırakıldı. Danimarka, bu nedenle listede dördüncü sırada gösterildi. Danimarka'yı Litvanya, Lüksemburg, Birleşik Krallık, Fas ve Şili takip etti. Birleşik Krallık, iyi performans gösteren tek G20 ülkesi olarak öne çıktı. Endeksin en düşük performans gösteren ülkeleri ise İran 68'inci, ABD 67'nci, Rusya 66'ncı ve Suudi Arabistan 65'inci sırada yer aldı.
Türkiye iklim politikalarında çok düşük performans gösterdi
COP31 Başkanlığını yürüten Türkiye, CCPI 2027 sıralamasında 53'üncü olurken, COP31 Müzakereler Başkanlığını üstlenen Avustralya 54'üncü sırada yer aldı. Türkiye'nin kategori bazındaki performansı ise dikkat çekti. Sera gazı emisyonları ve enerji kullanımı alanlarında düşük, iklim politikalarında çok düşük performans gösteren Türkiye, yalnızca yenilenebilir enerji kategorisinde ortalama seviyede değerlendirildi. Türkiye'ye yönelik değerlendirmelerde, yenilenebilir enerji alanında rekor büyüme yaşanmasına ve yeni Emisyon Ticaret Sistemi'nin oluşturulmasına rağmen kömür, petrol ve doğal gaz arama faaliyetlerinin devam etmesi eleştirildi. Ülkenin fosil yakıtlardan çıkışa yönelik somut bir politikasının bulunmaması da öne çıkan eksiklikler arasında gösterildi. Türkiye için hazırlanan öneriler arasında fosil yakıtlardan çıkış konusunda açık bir taahhüt verilmesi, yeni kömür madenleri ve kömür santrallerine izin verilmemesi, adil geçiş yol haritasının hazırlanması ve iklim hedeflerinin güncellenmesi yer aldı. Ayrıca 2053 net sıfır hedefiyle uyumlu, güçlü bir emisyon azaltım hedefinin benimsenmesi gerektiği vurgulandı.
Özlem Katısöz: Hem yeni kömür santralleri planlayıp hem iklim lideri olunamaz
Avrupa İklim Eylem Ağı (CAN Europe) İklim ve Enerji Politikaları Koordinatörü Özlem Katısöz, Türkiye'nin COP31 başkanlığıyla küresel iklim mücadelesinde liderlik sorumluluğu üstlendiğini ancak bu sorumluluğun öncelikle ülke içinde somut adımlarla desteklenmesi gerektiğini söyledi. Türkiye'nin iklim politikalarına ilişkin değerlendirmede bulunan Katısöz, “Türkiye, COP31 başkanlığıyla küresel iklim mücadelesine liderlik sorumluluğu üstlendi. Ancak liderlik önce kendi evinde somut adımlar atmayı gerektirir. Hem yeni kömür santralleri planlayıp hem iklim lideri olunamaz” dedi. Katısöz, Türkiye'den COP31 sürecinde kömürden çıkış ve emisyon azaltımı başta olmak üzere iklim ve enerji politikalarını güçlendireceğine ilişkin açık bir taahhüt beklediklerini ifade etti.
Ümit Şahin: Kömürden çıkış tarihi açıklanmalı
İstanbul Politikalar Merkezi İklim Değişikliği Çalışmaları Koordinatörü Dr. Ümit Şahin de Türkiye'nin iklim politikalarındaki zayıf performansının temel nedenlerine dikkat çekti. Türkiye'nin gerçek ve anlamlı bir mutlak emisyon azaltım hedefi benimsemesi gerektiğini belirten Şahin, kömürden çıkış tarihinin açıklanması ve hedeflerin uygulanmasını sağlayacak güvenilir bir yol haritasının ortaya konulmasının önemini vurguladı. Yenilenebilir enerji yatırımlarının tek başına güçlü iklim politikası için yeterli olmadığını ifade eden Şahin, rüzgâr ve güneş enerjisindeki kurulum hızının Türkiye'nin endeksteki puanını desteklediğini ancak gerçek bir enerji dönüşümü için kömürden çıkışın ve fosil yakıtlardan uzaklaşma planının şart olduğunu söyledi.
Özgür Gürbüz: Türkiye için önemli bir uyarı
Ekosfer Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Özgür Gürbüz ise Türkiye'nin COP31'e başkanlık ettiği bir dönemde CCPI sıralamasında bir basamak gerileyerek 64 ülke arasında 53'üncü sırada yer almasının önemli bir uyarı olduğunu belirtti. Türkiye'nin yenilenebilir enerji hedeflerini artırdığını ve mevzuatta değişiklikler yaptığını ancak uygulamada fosil yakıtlar ve nükleer enerji gibi iklim eylemini geciktiren veya engelleyen unsurlarla karşılaşıldığını ifade eden Gürbüz, iklim politikasının bütüncül şekilde yürütülmesi gerektiğini kaydetti. Türkiye'nin artık daha güçlü ve uygulanabilir bir iklim politikasına ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Gürbüz, emisyon azaltımını hedefleyen ve fosil yakıtların enerji sistemindeki payını ciddi oranda düşüren adımların atılması gerektiğini söyledi. Gürbüz, böyle bir politikanın yalnızca çevresel hedeflere değil, Türkiye'nin ekonomik hedeflerine de katkı sağlayacağını ifade etti.