Tarımsal Girdi Maliyetleri Eylülde İki Kat Arttı: Üreticinin Kaybı Büyüyor

Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, TÜİK tarafından açıklanan Eylül 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi'ni (Tarım-GFE) değerlendirdi.

Haber Giriş Tarihi: 22.11.2026 09:59
Haber Güncellenme Tarihi: 22.11.2026 10:00
https://www.kirsalhaber.com/

Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, TÜİK tarafından açıklanan Eylül 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi'ni (Tarım-GFE) değerlendirdi. Tarımsal girdi maliyetlerindeki artışa dikkat çeken Çandır, Eylül ayında aylık enflasyonun son 10 yılın en yüksek seviyesine ulaştığını belirtti. Tarımsal üretici fiyatlarındaki artışın ise girdi maliyetlerinin gerisinde kaldığını vurguladı.

TÜİK verilerine göre, Eylül 2026'da Tarım-GFE aylık yüzde 3,78, yıllık yüzde 32,36 arttı. Aylık artışın, endeksin hesaplanmaya başladığı 2015 yılından bu yana Eylül ayları ortalaması olan yüzde 1,95'in yaklaşık iki katına ulaştığını belirten Ali Çandır, yıllık artışın ise son 10 yılın Eylül ayları ortalaması olan yüzde 34,25'in altında kaldığını ifade etti.

Çandır, tarımsal girdi maliyetleri enflasyonunun aylık bazda son 10 yılın en yüksek Eylül ayı artışı olduğunu, yıllık bazda ise son 6 yılın Eylül ayları içerisinde dördüncü en yüksek seviyede gerçekleştiğini kaydetti.

Tarımda enerji maliyetleri yıllık yüzde 53,38 arttı

Eylül ayı Tarım-GFE verilerinin alt kalemlerine dikkat çeken Çandır, tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatlarının aylık yüzde 4,05, yıllık yüzde 33,90 arttığını bildirdi.

Tarımsal girdilerde aylık değişimler tohumda yüzde 2,72, enerjide yüzde 9,56, gübrede yüzde 3,76, ilaçta yüzde 1,16, veteriner hizmetlerinde yüzde 0,57 azalış, yemde yüzde 3,26 ve diğer kalemlerde yüzde 1,48 artış olarak gerçekleşti.

Yıllık bazda ise en dikkat çekici artış enerji maliyetlerinde yaşandı. Enerjide yüzde 53,38, tohumda yüzde 26,22, gübrede yüzde 31,90, ilaçta yüzde 22,87, veteriner hizmetlerinde yüzde 25,37, yemde yüzde 31,19 ve diğer kalemlerde yüzde 29,76 artış kaydedildi.

Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler kaleminde ise Eylül ayında aylık yüzde 2,02, yıllık yüzde 22,97 artış yaşandı.

Tarımsal üretici fiyatları girdi maliyetlerinin gerisinde kaldı

Tarımsal üretici fiyat endeksi Tarım-ÜFE'nin Eylül ayında aylık yüzde 1,19 gerilediğini hatırlatan Çandır, yıllık artışın ise yüzde 12,93 seviyesinde kaldığını belirtti.

Geçmiş 15 yılın Eylül ayı ortalamalarıyla karşılaştırıldığında tarımsal üretici fiyatlarında ciddi bir düşüş yaşandığını ifade eden Çandır, girdi maliyetleri ile üretici fiyatları arasındaki makasa dikkat çekti.

Çandır, tarımsal girdi maliyetlerinin aynı dönemde yüzde 33,36'lık ortalama artış göstermesine karşılık üretici fiyatlarındaki artışın yüzde 12,93'te kalmasının, tarımsal faaliyetlerde bulunan üreticilerin uzun yıllara yayılan kayıplarını ortaya koyduğunu söyledi.

Tarımdan enflasyonla mücadeleye pozitif katkı

Yurt içi ve yurt dışı üretici enflasyonunun tarım sektörünü dolaylı olarak etkilediğini belirten Ali Çandır, Eylül ayında YD-ÜFE'nin aylık yüzde 2,82, yıllık yüzde 33,64 arttığını bildirdi. Yİ-ÜFE ise aynı dönemde aylık yüzde 2,07, yıllık yüzde 27,38 artış gösterdi.

Üretici düzeyindeki gıda fiyatlarının aylık yüzde 1,18, yıllık yüzde 27 arttığını kaydeden Çandır, bu verilerin tarıma dayalı imalat sanayisindeki enflasyonun tarımdaki üretici enflasyonundan daha yüksek seyrettiğini gösterdiğini ifade etti.

Tüketici enflasyonuna ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Çandır, Eylül ayında TÜFE'nin aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 29,73 arttığını hatırlattı. Tüketici tarafında gıda enflasyonu aylık yüzde 0,002 gerilerken yıllık yüzde 24,11 yükseldi. İşlenmemiş gıda enflasyonu aylık yüzde 2,33, yaş meyve ve sebze enflasyonu ise aylık yüzde 8,93 azaldı.

Yaş meyve ve sebze fiyatlarında yıllık artış yüzde 11,17 olarak gerçekleşti.

Ali Çandır: Tarım enflasyonla mücadeleye olumlu katkı sağlıyor

Tarım sektörünün enflasyonla mücadelede hem tedarik hem de ürün fiyatları açısından olumlu katkı sunduğunu belirten ATB Başkanı Ali Çandır, tarımsal üretici fiyatlarındaki yıllık artışın tüketici enflasyonunun oldukça altında kaldığına dikkat çekti.

Çandır, yıllık yüzde 12,93 artan tarımsal üretici fiyatlarının, TÜFE'deki yüzde 29,73'lük artışın yarısına yakın seviyede gerçekleştiğini belirterek, gıda piyasalarındaki tarımsal tedarik ve ürün fiyatlarının tüketici enflasyonunun altında artmasının önemli olduğunu vurguladı.

Çandır, tarım sektörünün enflasyonla mücadeleye sağladığı bu olumlu katkının politika yapıcılar tarafından mutlaka dikkate alınması gerektiğini ifade etti.