Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), Ekim ayına ilişkin üretici ve market fiyatları arasındaki farklılıklar ile tarımsal girdi maliyetlerinde yaşanan değişimleri içeren raporunu yayımladı.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), Ekim ayına ilişkin üretici ve market fiyatları arasındaki farklılıklar ile tarımsal girdi maliyetlerinde yaşanan değişimleri içeren raporunu yayımladı. Rapora göre, üretici ile market arasındaki fiyat farkı en fazla limonda görüldü. Üreticide 3 lira 90 kuruş olan limon, markette 42 lira 87 kuruştan satıldı. Ekim ayında fiyatı en fazla artan ürün ise hem üreticide hem de markette domates oldu.
ÜRETİCİ VE MARKET ARASINDAKİ FİYAT FARKI LİMONDA YÜZDE 999,2'YE ULAŞTI
TZOB'un Ekim ayı raporuna göre, üretici ve market arasındaki fiyat farkı yüzde 999,2 ile limonda ilk sırada yer aldı. Limondaki fiyat farkını yüzde 333,6 ile kuru incir, yüzde 282,7 ile havuç, yüzde 233,2 ile elma ve yüzde 232,8 ile iç fındık takip etti.
Üreticide 3 lira 90 kuruş olan limon markette 42 lira 87 kuruşa satılırken, 135 lira olan kuru incirin market fiyatı 585 lira 41 kuruşa yükseldi. Üreticide 12 lira 50 kuruş olan havuç 47 lira 84 kuruştan, 21 lira 66 kuruş olan elma 72 lira 17 kuruştan, 350 lira olan iç fındık ise bin 164 lira 77 kuruştan tüketiciye sunuldu.
Böylece limon markette üretici fiyatının yaklaşık 11 katına, kuru incir 4,3 katına, havuç 3,8 katına, elma ve iç fındık ise 3,3 katına satıldı.
MARKETTE DOMATES FİYATI YÜZDE 62,9 ARTTI
Ekim ayında markette takip edilen 36 ürünün 25'inde fiyat artışı, 11'inde ise fiyat düşüşü yaşandı.
Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 62,9 ile domates oldu. Domatesteki fiyat artışını yüzde 35,2 ile sivri biber, yüzde 34,1 ile mısırözü yağı, yüzde 32 ile salatalık ve yüzde 27,9 ile yeşil soğan takip etti.
Aynı dönemde markette fiyatı en fazla düşen ürün yüzde 16,5 ile limon olarak kayıtlara geçti. Limondaki düşüşü yüzde 8,9 ile maydanoz, yüzde 8,1 ile pirinç, yüzde 5,6 ile nohut ve yüzde 5,5 ile zeytinyağı izledi.
ÜRETİCİDE EN FAZLA FİYAT ARTIŞI DOMATESTE YAŞANDI
Üretici fiyatlarında ise Ekim ayında takip edilen 28 ürünün 15'inde fiyat artışı, 9'unda fiyat düşüşü görüldü. 4 ürünün fiyatında ise herhangi bir değişiklik yaşanmadı.
Üreticide fiyatı en fazla düşen ürün yüzde 44,3 ile limon oldu. Limondaki fiyat düşüşünü yüzde 7,2 ile zeytinyağı, yüzde 5,5 ile Antep fıstığı, yüzde 5,4 ile fındık ve yüzde 5 ile patates takip etti.
Üreticide fiyatı en fazla artan ürün ise yüzde 76,1 ile domates oldu. Domatesteki artışı yüzde 60,5 ile salatalık, yüzde 33,8 ile yeşil soğan, yüzde 33,7 ile yeşil fasulye ve yüzde 32,7 ile sivri biber izledi.
FİYAT DEĞİŞİMLERİNİN NEDENLERİ AÇIKLANDI
TZOB raporunda üretici fiyatlarında yaşanan değişimlerin nedenlerine de yer verildi.
Zeytinde yeni hasat döneminin başlamasıyla birlikte zeytinyağı fiyatlarında düşüş yaşandığı belirtildi. Bu sezon zeytin rekoltesinin yüksek olması ve mevcut stokların da etkisiyle arzın arttığı, üretici fiyatlarının geçen yılın altına gerilediği ifade edildi.
Limonda erkenci çeşitlerin hasat döneminin devam etmesi, arzın artmasına ve fiyatların düşmesine neden oldu. Patateste ise hasat döneminin sonuna gelinmesiyle ürünlerin önemli bir bölümü depolara alındı. Depolarda bulunan fazla ürünlerin düşük fiyatlarla piyasaya sunulması, üretici fiyatlarında düşüşe yol açtı.
Fındıkta fiyatların baskılanması nedeniyle üretici fiyatlarının gerilediği belirtilirken, Antep fıstığında hasat döneminin tamamen sona ermesiyle piyasaya sunulan ürün miktarındaki artışın fiyatları düşürdüğü kaydedildi.
Domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabakta yaşanan fiyat artışlarının ise tarla üretiminin sona ererek sera üretimine geçiş sürecinden kaynaklandığı bildirildi. Yeşil fasulyede de hasat döneminin sonuna yaklaşılmasıyla arzın daraldığı ve üretici fiyatlarının yükseldiği belirtildi.
GÜBRE, YEM VE MAZOT FİYATLARINDA ARTIŞ SÜRÜYOR
TZOB'un raporunda tarımsal üretimde kullanılan girdi maliyetlerindeki değişimler de değerlendirildi.
Ziraat Odaları aracılığıyla girdi piyasalarından alınan fiyat verilerine göre, Ekim ayında Eylül ayına kıyasla ÜRE gübresi yüzde 3, DAP gübresi yüzde 2,5, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 2, amonyum sülfat gübresi ise yüzde 0,3 oranında arttı. Amonyum nitrat gübresinin fiyatında ise değişiklik yaşanmadı.
Geçen yılın Ekim ayına göre son bir yıllık dönemde amonyum nitrat gübresi yüzde 67,7, amonyum sülfat gübresi yüzde 56,7, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 42,3, DAP gübresi yüzde 39,7 ve ÜRE gübresi yüzde 18,3 oranında zamlandı.
Yem fiyatlarında da artış dikkat çekti. Ekim ayında bir önceki aya göre süt yemi yüzde 6,6, besi yemi yüzde 6,5 oranında yükseldi. Son bir yıllık dönemde ise süt yemi fiyatları yüzde 38,9, besi yemi fiyatları yüzde 38,6 arttı.
Diğer tarımsal girdi maliyetlerinde de yükseliş yaşandı. Elektrik fiyatları yıllık bazda yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,7 oranında artarken, mazot fiyatı Ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 3,5, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 73,4 yükseldi.
TZOB'un Ekim ayı raporu, üretici ile tüketici arasındaki fiyat farklarının yanı sıra gübre, yem, elektrik, tarım ilacı ve mazot gibi temel tarımsal girdilerdeki artışların üretim maliyetleri üzerindeki etkisini bir kez daha ortaya koydu.