#Hijyen Koşulları

Hayvancılık İşletmelerinde 5 Sınıflı Dönem

Tarım ve Orman Bakanlığının yeni yönetmeliğiyle sığır, manda, koyun ve keçi yetiştiriciliği yapan işletmeler A, B, C, D ve E olmak üzere beş sınıfa ayrılacak. Mevcut işletmeler bir yıl içinde sınıflandırılacak, denetimlerde tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için ise 30 gün süre verilecek. Hayvancılık işletmelerinin fiziki altyapı ve biyogüvenlik şartlarını esas alan yeni sınıflandırma sistemi yürürlüğe girdi. Hayvancılık İşletmelerinin Sınıflandırılmasına İlişkin Yönetmelik kapsamında işletmeler, belirlenen asgari koşulları karşılama durumlarına göre A’dan E’ye kadar sınıflandırılacak. Tarım ve Orman Bakanlığı veri tabanına kayıtlı sığır, manda, koyun ve keçi yetiştiriciliği yapılan işletmeler, il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerince yerinde incelenecek. Yapılan değerlendirme sonucunda belirlenen işletme sınıfı Bakanlık veri tabanına kaydedilecek ve işletmeye ait belgelerde sınıflandırma harfine yer verilecek. İşletmelerin sınıfını hangi şartlar belirleyecek? Yönetmelikte sınıflandırma, işletmelerin fiziki altyapısı ve biyogüvenlik koşulları üzerinden kademeli olarak düzenlendi. Her sınıfta, bir önceki sınıf için aranan şartlara ek koşullar getirildi. D sınıfı, işletmeler için belirlenen asgari fiziki ve hijyenik şartları içerirken bu koşulları karşılayamayan işletmeler E sınıfında değerlendirilecek. C, B ve A sınıflarına geçildikçe altyapı, hayvan sağlığı, biyogüvenlik ve kayıt sistemlerine ilişkin yükümlülükler genişleyecek. D sınıfı: Temel altyapı ve hijyen koşulları D sınıfındaki işletmelerde hayvancılık faaliyetinin bağımsız ve sınırları belirli bir alanda yürütülmesi gerekiyor. Hayvan bakımında kullanılan ekipmanların düzenli dezenfekte edilmesi ve başka işletmelerle paylaşılmaması da şartlar arasında bulunuyor. İşletmelerde yem depolama alanı, temizlenebilir yemlik ve suluk, aydınlatma gereçleri ve hayvan refahını sağlayacak asgari havalandırma yapıları bulunması gerekiyor. Hayvanların bulunduğu alana girecek kişilerin ayakkabılarını dezenfekte edebilecek düzeneklerin de kurulması öngörülüyor. Koyun ve keçi yetiştirilen işletmelerde koç veya teke bölmesi ile kuzu veya oğlak bölmesi aranıyor. C sınıfı: Atık yönetimi ve hayvan kontrol ekipmanları C sınıfı işletmelerin D sınıfındaki şartları karşılamasının yanı sıra hayvan girişini engelleyecek şekilde çit, duvar veya benzeri malzemelerle çevrilmesi gerekiyor. Bu sınıfta otomatik suluk, aşı yolu veya kilit sistemi, canlı hayvan kantarı ve sabit ya da hareketli rampa bulunması öngörülüyor. Sığır ve manda yetiştirilen işletmelerde hayvanların güvenli biçimde sabitlenmesini sağlayan zapturapt ünitesi de aranıyor. Hayvansal atıklar dâhil işletmede oluşan atıkların ilgili mevzuata uygun şekilde toplanması ve yönetilmesi, veteriner sağlık ürünlerinin uygun koşullarda muhafaza edilmesi ve kemirgenlerle mücadele düzeneklerinin bulundurulması da C sınıfının koşulları arasında yer alıyor. B sınıfı: Hastalıktan ari olma ve sıkı biyogüvenlik B sınıfındaki işletmelerin, C sınıfı için belirlenen koşullara ek olarak Bakanlıkça belirlenen hastalıklardan ari olduğunu gösteren sağlık sertifikasına sahip olması gerekiyor. İşletmeye giren araç ve ziyaretçilerin kayıt altına alınması, kontrolsüz giriş çıkışların engellenmesi ve araçların giriş-çıkışlarında temizlenip dezenfekte edilmesi öngörülüyor. Hayvanların bulunduğu alanlarda el ve ayak dezenfeksiyonu ile koruyucu kıyafet kullanımına yönelik düzenekler de bulunmalı. Yeni getirilen hayvanların diğerlerinden ayrı tutulacağı karantina alanı, doğumhane ve buzağı bölmesi veya kulübesi gibi düzenlemelerin yanı sıra jeneratör ya da alternatif güç kaynağı da bu sınıfın şartları arasında bulunuyor. Sütü piyasaya arz eden işletmelerde sağım sistemi ve süt soğutma tankı aranıyor. Koyun ve keçi yetiştirilen işletmelerde ise ayak banyosu, kırkım odası ve antiparaziter uygulama ünitesi bulunması gerekiyor. Mera kullanan işletmelerin sürüye özel tahsis edilmiş meraları kullanması ve göçer hayvancılık yapmaması şartı da getiriliyor. A sınıfı: Veteriner hekim ve bilgisayar destekli sürü yönetimi A sınıfı işletmelerin B sınıfındaki bütün şartları karşılaması ve bunlara ek olarak daha kapsamlı biyogüvenlik ve kayıt sistemlerine sahip olması gerekiyor. İşletmede veteriner hekim çalıştırılması, hayvan sağlığı hizmetlerinin veteriner hekimin veya sorumluluğundaki yardımcı sağlık personelinin kontrolünde yürütülmesi ve veteriner tıbbi ürün temin izninin bulunması öngörülüyor. Araç giriş ve çıkışları için dezenfeksiyon tüneli, ziyaretçiler için dezenfeksiyon kabini, tüm bölümlere yönelik biyogüvenlik prosedürleri ve yazılı atık yönetim planı bu sınıfın şartları arasında yer alıyor. Vektörle mücadele planı, acil durum planı, sağım hijyeni talimatları ve işletmenin yerleşim haritası da hazırlanması gereken unsurlar arasında bulunuyor. Ayrıca hayvanların kimlik ve soy bilgileri ile sağlık, üreme, besleme ve verim kayıtlarının tutulduğu, raporlandığı, depolandığı ve yedeklendiği bilgisayar destekli sürü yönetim sisteminin bulunması gerekiyor. E sınıfı: Asgari şartları karşılamayan işletmeler D sınıfı için belirlenen asgari koşulları sağlayamayan işletmeler E sınıfına dâhil edilecek. Böylece sınıflandırma sisteminin en alt kategorisini, yönetmelikte belirtilen temel fiziki ve biyogüvenlik şartlarını karşılamayan tesisler oluşturacak. Eksiklikler için 30 gün süre verilecek Yönetmelik, işletmelerin sınıflarına ilişkin denetim ve güncelleme sürecini de düzenliyor. İl ve ilçe tarım ve orman müdürlükleri, gerekli gördükleri durumlarda işletmeleri fiziki altyapı ve biyogüvenlik koşulları yönünden denetleyebilecek. Denetim sırasında mevcut sınıfının şartlarını karşılamadığı belirlenen işletmelerde eksiklikler tutanak altına alınacak ve bunların giderilmesi için 30 gün süre verilecek. Belirtilen süre içinde eksikliklerini gidermeyen işletmeler, şartlarını sağladıkları en yüksek sınıfa dâhil edilecek. İşletmenin sınıfı değiştiğinde Bakanlık veri tabanındaki kayıtları da güncellenecek. Mevcut işletmeler bir yıl içinde sınıflandırılacak Yönetmeliğin yayımlandığı tarihte Bakanlık veri tabanına kayıtlı ve faal olan hayvancılık işletmelerinin bir yıl içinde sınıflandırılması öngörülüyor. Yönetmelik yayımlanmadan önce kurulmuş ve Bakanlık veri tabanına kayıtlı olduğu hâlde faaliyetlerine ara vermiş veya faaliyetlerini sonlandırmış işletmeler ise yeniden faaliyete başladıklarında sınıflandırılacak. İşletmelerin fiziki altyapı ve biyogüvenlik koşullarında sonradan değişiklik meydana gelmesi durumunda, işletme sahibinin veya işletmecinin başvurusu üzerine yerinde inceleme yapılabilecek ve sınıf yeniden belirlenecek. Yeni düzenlemeyle hayvancılık işletmelerinin altyapı ve biyogüvenlik koşulları ortak kriterler üzerinden değerlendirilecek; sınıflandırma bilgileri Bakanlık veri tabanına işlenerek işletme kayıtlarında yer alacak.