#İklim Konferansı

Türkiye’nin 2040 Enerji Vizyonu Açıklandı: Hedef Yüzde 36 Elektrikleşme

Türkiye, Antalya’da düzenlenecek COP31 İklim Konferansı öncesinde 2040 yılına yönelik Milli Enerji Vizyonu’nu açıkladı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin enerji bağımsızlığını hedefleyen yeni yol haritasının merkezinde elektrikleşmenin bulunduğunu belirterek, 2040 yılında elektrikleşme oranının yüzde 36’ya çıkarılacağını söyledi. Bayraktar, enerji sektöründe kamu ve özel sektör eliyle 500 milyar dolarlık yatırım yapılmasının öngörüldüğünü, hedeflerin yaklaşık 250 bin aileye istihdam kapısı açacağını ifade etti. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, kamu, özel sektör, akademi ve medya temsilcilerini bir araya getiren Milli Enerji 2040 Lansmanı’nda Türkiye’nin gelecek 14 yıllık enerji stratejisini açıkladı. Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde düzenlenen toplantıda konuşan Bayraktar, Türkiye’nin enerji arz güvenliği, iklim değişikliğiyle mücadele ve dışa bağımlılığı azaltma hedefleri doğrultusunda yeni bir döneme girdiğini belirtti. Türkiye’nin 2040 vizyonunun temel hedefinin enerjide bağımsızlık olduğunu vurgulayan Bayraktar, “2040’ta, Türkiye Yüzyılı’nda hedefimiz Türkiye'yi enerjide bağımsız kılmaktır.” dedi. Türkiye ekonomisinin elektrikleşeceğini ifade eden Bayraktar, 2040 yılında elektrikleşme oranının yüzde 36’ya ulaşacağını kaydetti. Milli Enerji 2040 Vizyonunun 5 Temel Ayağı Yaklaşık bir saat süren sunumunda dünyanın enerji alanında geldiği noktayı ve Türkiye’nin gelecek dönem hedeflerini değerlendiren Bakan Bayraktar, Milli Enerji 2040 programının beş temel başlık üzerine kurulduğunu açıkladı. Bu başlıkları enerji verimliliği, nükleer enerji, yenilenebilir enerji, petrol ve doğal gaz ile madenler olarak sıralayan Bayraktar, programın özünün Türkiye ekonomisini elektrikleştirmek olduğunu söyledi. Elektrikleşme sürecinde güçlü altyapı, dijitalleşme ve uluslararası iş birliklerinin önemine dikkat çeken Bayraktar, enerji bağımsızlığı için tüketim alışkanlıklarının ve enerji kullanım yöntemlerinin de değişmesi gerektiğini vurguladı. Türkiye 2040'ta Yüzde 36 Elektrikleşmeye Ulaşacak Türkiye’nin elektrik talebinin yalnızca mevcut tüketim artışından kaynaklanmayacağını belirten Bayraktar; elektrikli araçlar, veri merkezleri, yeşil hidrojen üretimi, ısı pompaları ve su arıtma sistemlerinin elektrik ihtiyacını artıracağını ifade etti. Bu dönüşüm sonucunda Türkiye'nin 2040 yılında yüzde 36 elektrikleşme oranına ulaşacağını belirten Bayraktar, elektrik enerjisinin ekonomideki ağırlığının önemli ölçüde artacağını söyledi. Elektrik Kurulu Gücü 281 Bin Megavata Çıkacak Türkiye’nin elektrik kurulu gücünün 2025 yılı itibarıyla 123 bin megavat seviyesinde olduğunu hatırlatan Bakan Bayraktar, 2040 yılına yönelik hedefleri de açıkladı. Buna göre Türkiye’nin elektrik kurulu gücü, yaklaşık 160 bin megavatlık artışla 281 bin megavata yükseltilecek. Kurulu güç içerisindeki yenilenebilir enerjinin payı ise yüzde 63’ten yüzde 77’ye çıkarılacak. Bu hedeflere ulaşmak için yaklaşık 190 milyar dolarlık yatırım yapılması gerektiğini belirten Bayraktar, enerji sektörünün önemli bir finansman ihtiyacı bulunduğuna dikkat çekti. Yerinde Üretim ve Yerinde Tüketim Dönemi Yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması için her yıl en az 2 bin megavatlık YEKA yarışmaları düzenleneceğini açıklayan Bayraktar, 6 bin megavatlık deniz üstü rüzgâr enerjisi santrali (RES) hedefinin de bulunduğunu söyledi. Uluslararası projeler, kapasite artışları, mevcut santrallerin yenilenmesi, hibrit kapasite ilaveleri ve 1 megavata kadar kapasite tahsisleriyle 281 bin megavatlık kurulu güç hedefine ulaşılması planlanıyor. Enerji arz güvenliği açısından dağıtık üretimin öneminin arttığını belirten Bayraktar, savaşlar ve krizlerin enerji altyapılarının stratejik önemini ortaya koyduğunu ifade etti. Bayraktar, “Savaşlar ve krizler şunu gösterdi; dağıtık üretim çok hayati bir hale geldi. Yani yerinde üretim, yerinde tüketim.” diyerek özellikle 1 megavatın altındaki küçük ölçekli santrallerin daha yaygın kurulmasını hedeflediklerini bildirdi. Enerji Altyapısına 36 Milyar Dolarlık Yatırım Milli Enerji 2040 hedeflerinin gerçekleştirilmesi için güçlü bir elektrik iletim ve dağıtım altyapısına ihtiyaç duyulduğunu belirten Bayraktar, iletim tarafında 36 milyar dolarlık yatırım öngörüldüğünü açıkladı. Yüksek gerilim hatlarının uzunluğunun yaklaşık 77 bin kilometreden 112 bin kilometreye çıkarılacağını ifade eden Bayraktar, trafo kapasitelerinin de 200 bin megavat seviyelerinden 316 bin megavata yükseltileceğini söyledi. Elektrik iletiminde yüksek gerilim doğru akım (HVDC) hatlarının da kullanılacağını belirten Bayraktar, elektriğin kuzeyden güneye, doğudan batıya taşınmasını sağlayacak bir altyapı oluşturulacağını kaydetti. Dağıtım sektöründe ise 2036 yılının önemli bir dönüm noktası olacağını dile getiren Bayraktar, lisans sürelerinin dolmasıyla birlikte vatandaş odaklı yeni bir anlayışa ve zihniyet dönüşümüne ihtiyaç bulunduğunu vurguladı. Türkiye'nin 140 Gigavatsaat Depolama İhtiyacı Var Enerji sisteminin daha esnek hale getirilmesinin önemine değinen Bayraktar, elektrik depolama kapasitesinin artırılacağını belirtti. Türkiye'nin 140 gigavatsaatlik enerji depolama ihtiyacı bulunduğunu açıklayan Bayraktar, mevcut 5,4 gigavatlık enterkonneksiyon kapasitesinin 15 gigavata çıkarılmasının hedeflendiğini söyledi. Suriye ve Irak ile elektrik bağlantı kapasitelerinin artırılması planlanırken, Türkiye'nin 6 gigavatlık pompaj depolamalı hidroelektrik santraline de ihtiyaç duyduğu ifade edildi. Elektrikli ulaşımın enerji sisteminde önemli bir esneklik unsuru olacağını belirten Bayraktar, 2040 yılında Türkiye'de her bin kişiden 147'sinin elektrikli araca sahip olmasının öngörüldüğünü kaydetti. Bu kapsamda Türkiye'nin elektrikli ve hibrit araç filosunun 20 milyona ulaşması, toplam 41 milyonluk araç stokunun ise neredeyse yarısının elektrikli olması hedefleniyor. Elektrik İhtiyacının Yüzde 11'i Nükleer Enerjiden Karşılanacak Türkiye'nin nükleer enerji kapasitesini de artırmayı planladığını belirten Bakan Bayraktar, 4 bin 800 megavat kapasiteli Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin yanı sıra en az 5 bin megavatlık küçük modüler reaktörlerin devreye alınmasının hedeflendiğini açıkladı. Bu yatırımlarla 2040 yılında Türkiye'nin toplam nükleer enerji kapasitesinin 10 bin megavata ulaştırılması planlanıyor. Bayraktar, 2040 yılında Türkiye'nin toplam elektrik ihtiyacının yüzde 11'inin nükleer enerjiden karşılanacağını belirterek, bu sayede 15 milyar metreküplük doğal gaz ithalatının önüne geçileceğini ifade etti. Petrol ve Doğal Gaz İhtiyacının Tamamı Yerli Üretimle Karşılanacak Milli Enerji 2040 vizyonunda petrol ve doğal gaz üretiminin artırılması da önemli yer tutuyor. Türkiye'nin günlük 993 bin varil ham petrol ihtiyacı bulunduğunu belirten Bayraktar, elektrikli araçlara geçişle birlikte petrol talebinin düşeceğini söyledi. Milli Enerji 2040 hedefleri kapsamında günlük petrol talebinin 718 bin varile gerilemesinin öngörüldüğünü açıklayan Bayraktar, Türkiye'nin 2040 yılında bu ihtiyacın tamamını yurt içi ve yurt dışı üretimle karşılamayı hedeflediğini kaydetti. Doğal gazda da benzer bir strateji izleneceğini belirten Bayraktar, Türkiye'nin mevcut durumda ihtiyacının yüzde 15'ini kendi üretimiyle karşıladığını, 2040 yılında ise 57 milyar metreküplük doğal gaz ihtiyacının tamamını karşılamayı amaçladıklarını ifade etti. Enerji KİT'lerinde 5 Milli Şampiyon Hedefi Bakan Bayraktar, enerji alanında faaliyet gösteren kamu iktisadi teşebbüslerinin yapısal dönüşümünün de Milli Enerji 2040 vizyonunun önemli başlıklarından biri olduğunu söyledi. Bu kapsamda beş milli şampiyon adayı bulunduğunu belirten Bayraktar, bunları şöyle sıraladı: Elektrik iletiminde TEİAŞ Elektrik üretiminde EÜAŞ Madencilikte Eti Maden Petrol ve doğal gaz alanında Türkiye Petrolleri Doğal gaz alanında BOTAŞ Bayraktar, söz konusu kuruluşların bölgesel ve küresel ölçekte güçlü şirketler haline gelmesi için yapısal dönüşümün sağlanması gerektiğini vurguladı. Milli Enerji 2040 İçin 500 Milyar Dolarlık Yatırım Milli Enerji 2040 vizyonunun ekonomik hedeflerini de paylaşan Bakan Bayraktar, Türkiye'nin enerji alanında ulaşmak istediği tabloyu rakamlarla anlattı. Buna göre 2040 yılında Türkiye'nin yüzde 92 oranında milli üretime ulaşması, elektrik kurulu gücünde yenilenebilir enerjinin payının yüzde 77'ye çıkması, elektrikleşme oranının yüzde 36 olması ve emisyonlarda yüzde 40 azalma sağlanması hedefleniyor. Kişi başına elektrik tüketiminin 7 bin 500 kilovatsaate çıkarılmasının planlandığını belirten Bayraktar, günlük 1,7 milyon varil petrol ve doğal gaz ihtiyacının yerli üretimle karşılanmasının da hedefler arasında bulunduğunu söyledi. Tüm bu yatırımların kamu ve özel sektör iş birliğiyle hayata geçirileceğini ifade eden Bayraktar, toplam yatırım ihtiyacının 500 milyar dolar olduğunu açıkladı. Enerji Yatırımları 250 Bin Aileye İstihdam Sağlayacak Milli Enerji 2040 programının istihdam boyutuna da değinen Bayraktar, yatırımların doğrudan yaklaşık 108 bin kişiye istihdam sağlayacağını belirtti. Dolaylı istihdam etkileriyle birlikte yaklaşık 250 bin aile için yeni iş ve istihdam imkânı oluşturulmasının beklendiğini ifade eden Bayraktar, enerji arzının güvenli, kaliteli ve kesintisiz hale getirilmesinin Türkiye ekonomisini güçlendireceğini söyledi. 2021-2025 Döneminde 74,9 Milyar Dolarlık Enerji Desteği Konuşmasının sonunda enerji desteklerine ilişkin verileri de paylaşan Bakan Bayraktar, 2021-2025 yılları arasında toplam 74,9 milyar dolarlık enerji desteği sağlandığını açıkladı. Milli Enerji 2040 hedeflerinin gerçekleştirilmesi için finansman ihtiyacının yanı sıra nitelikli insan kaynağı, siyasi irade ve kararlılığın önemine dikkat çeken Bayraktar, Türkiye'nin enerji bağımsızlığı hedefine ulaşması için çalışmaların sürdürüleceğini belirtti. Bayraktar, Türkiye Yüzyılı'nda temel hedeflerinin Türkiye'yi enerjide bağımsız kılmak olduğunu vurgulayarak, enerji arzının artırılması ve kesintisiz enerji sunulmasıyla daha güçlü bir ekonomiye ulaşılacağını ifade etti.