#Tarımsal Verimlilik

İklim Krizi Gıda Fiyatlarını Artırıyor

Küresel iklim değişikliğiyle birlikte sıklığı, süresi ve şiddeti artan kuraklık, sıcak hava dalgaları, seller, orman yangınları ve fırtınalar, dünya genelinde gıda güvenliğini doğrudan tehdit ediyor. Zero Carbon Analytics (ZCA) tarafından yayımlanan son araştırma, aşırı iklim olaylarının yalnızca tarımsal üretimi değil, hanehalkı bütçelerini doğrudan etkileyen gıda ve genel enflasyonu nasıl fırlattığını çarpıcı verilerle gözler önüne seriyor. 28 Farklı İklim Şoku ve Fiyat Artışı İnceledi Gıda piyasalarındaki iklim kaynaklı fiyat dalgalanmalarını analiz eden çalışma, geçmiş araştırmaların devamı niteliğini taşıyor. 2025 yılında yayımlanan bilimsel bir çalışma, 2022-2024 yılları arasında 18 ülkede meydana gelen 16 gıda fiyat artışı vakasını incelemişti. ZCA’nın yeni çalışması ise aynı metodolojiyi kullanarak 2024-2026 yılları arasında yaşanan 12 yeni vakayı mercek altına aldı. Araştırma kapsamındaki 28 vakanın tamamı, hazırlanan interaktif bir harita üzerinden de incelenebiliyor. Sıcak Dalgaları ve Soğuk Şokları Fiyatları Uçurdu Araştırmada öne çıkan küresel veriler, tarımsal üretimin iklim şoklarına karşı ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor: Fransa (2026 Yazı): Şiddetli sıcak hava dalgası nedeniyle mısır, kabak, domates ve yeşil fasulye fiyatları %16 ile %32 arasında yükseldi. ABD (2026 Ocak): Aşırı dondurucu soğuklar nedeniyle domates fiyatları %40 arttı. Fildişi Sahili ve Gana (2024 Şubat): Yaşanan sıcak hava dalgasının ardından küresel kakao fiyatları %280 gibi rekor bir seviyeye ulaştı. Brezilya (2023): Kuraklığın ardından Arabica kahve fiyatlarında %55’lik artış kaydedildi. Etiyopya (2022): Şiddetli kuraklık genel gıda fiyatlarını %40 yükseltti. ABD (2022): Kuraklık felaketi sonrası sebze fiyatları %80 oranında fırladı. Milyonlarca Kişi Akut Gıda Güvensizliği Riski Altında İklim krizinin tetiklediği riskler kısa vadeli fiyat artışlarıyla da sınırlı kalmıyor. Dünya Gıda Programı (WFP), devam eden "süper" El Niño olayının etkisiyle 2027 sonuna kadar özellikle Orta Amerika ve Güney Afrika’da en az 49 milyon kişinin akut gıda güvensizliği yaşayacağını öngörüyor. Goldman Sachs analistleri ise küresel gıda emtia fiyatlarının %15,8 oranında yükselebileceği ve bu baskının 2028 sonuna kadar hanehalkı bütçelerini zorlamaya devam edeceği uyarısında bulunuyor. Tarımsal Verimlilikte Büyük Kayıp Tarihte benzeri görülmemiş bir iklim değişimi yaşandığı için iklim şoklarının yarattığı risklerin tam boyutunu kestirmek güçleşiyor. Ancak veriler, 1961 yılından bu yana küresel tarımsal verimlilik artışının %21 oranında azaldığını gösteriyor. Bu kayıp; Latin Amerika ve Afrika gibi halihazırda daha sıcak olan bölgelerde %26 ile %34 seviyelerine kadar çıkıyor. Uzmanlar Uyarıyor: "İklim Enflasyonu Kalıcı Olabilir" İklim krizinin ekonomik etkilerini değerlendiren bilim insanları, acil önlem alınması gerektiğine dikkat çekiyor: Barcelona Supercomputing Center Araştırmacısı Dr. Maximilian Kotz, geliştirdikleri yöntemin iklim etkilerini sürekli izleyen bir sisteme dönüşmesinden memnuniyet duyduğunu belirterek şunları söyledi: "Bu tür fiyat artışları insanlar ve ekonomi için ciddi sonuçlar doğuruyor: Yaşam maliyetlerini artırıyor; tüketicileri besin değeri daha düşük alternatiflere yönelmeye mecbur bırakarak sağlık risklerini yükseltiyor. Ayrıca enflasyonun ve faiz oranlarının artmasına neden oluyor." Dr. Kotz’un Avrupa Merkez Bankası (ECB) ile yürüttüğü bir diğer çalışma, iklim değişikliğinin 2035 yılına kadar yıllık gıda enflasyonunu 3,2 puan, genel enflasyonu ise 1,2 puan artıracağını tahmin ediyor. ZCA Analizi’nin başyazarı Dr. Joanne Bentley-McKune ise karbonsuzlaşma vurgusu yaparak şu uyarda bulundu: "Fosil yakıt bağımlılığının ve aşırı hava olaylarının yol açtığı yıkımın tetiklediği iklim enflasyonu, günlük yaşam maliyetlerinde kalıcı bir artışı temsil eder. Karbonsuzlaşma tamamlanana ve yapısal uyum sağlanana kadar dünya çapında hanehalkı bütçelerini zorlayan bu kalıcı baskı devam edecektir." Kaynak: İklim Masası - www.iklimmasasi.com Kaynak: Selin Uğurtaş