Tübi̇tak Haberleri - Son Dakika Tübi̇tak Haber Güncel Gelişmeler

Türk Kuru Meyve Sektöründen Dev Hamle: 2026 Hedefi 2 Milyar Dolar

Türkiye’nin dünya lideri olduğu çekirdeksiz kuru üzüm, kuru incir ve kuru kayısı ihracatında 2026 yılı hedefleri büyüdü. Yılın ilk yarısında 752 milyon dolarlık ihracat başarısı gösteren sektör, yıl sonunda toplam 2 milyar dolar barajını aşmayı hedefliyor. Türk kuru meyve sektörü, küresel pazarlardaki güvenilir tedarikçi konumunu 2026 yılının ilk yarısında perçinledi. Ege Bölgesi’nin sektördeki öncü rolü dikkat çekerken, toplam ihracatın yüzde 62’lik kısmını tek başına gerçekleştiren Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (EKMİB), 465 milyon dolarlık performansla zirvedeki yerini korudu. Ege İhracatçısı Sektörün Lokomotifi Oldu 2026 yılının ilk altı ayını değerlendiren Ege İhracatçı Birlikleri Sürdürülebilirlik ve Organik Ürünler Koordinatörü ve EKMİB Başkanı Yusuf Gabay, Türkiye’nin yalnızca üretim kapasitesiyle değil; kalite, gıda güvenliği ve sürdürülebilirlik ilkeleriyle küresel pazarlarda tercih edildiğini belirtti. Başkan Gabay, sektörün başarısının arkasında yatan temel unsurları şu sözlerle özetledi: "Artık uluslararası pazarlarda yalnızca kaliteli ürün yeterli değil. Üretimin çevresel sorumluluk, izlenebilirlik ve gıda güvenliği ilkeleriyle desteklenmesi rekabetin anahtarıdır. Tarım ve Orman Bakanlığı, ihracatçılar ve üniversitelerimizle birlikte yürüttüğümüz yatırımlarla Türk kuru meyveleri, dünyanın dört bir yanında gönül rahatlığıyla tüketiliyor." İhracatta Yeni Pazar Hedefleri: Hindistan ve TURQUALITY Avrupa Birliği ve ABD gibi geleneksel pazarlardaki güçlü varlığını koruyan sektör, rotasını Uzak Doğu ve Güney Asya’ya çevirdi. Özellikle Hindistan pazarında büyümeyi hedefleyen EKMİB, TURQUALITY Projesi ile Türk kuru meyvelerinin marka değerini ve bilinirliğini artırmaya yönelik tanıtım faaliyetlerini aralıksız sürdürüyor. Sektörel Veriler ve 2026 İhracat Raporu 2026 yılı ocak-haziran dönemi verilerine göre sektörün durum analizi şu şekilde: Çekirdeksiz Kuru Üzüm: 215 milyon dolar ile ihracatın lideri. Kuru İncir: 136 milyon dolar ile yükselişini sürdürdü. Kuru Kayısı: Yaşanan don olayı nedeniyle 60 milyon dolar seviyesinde kaldı. İngiltere İhracatta Zirveye Yerleşti EKMİB verilerine göre, 2026’nın ilk yarısında 94 ülkeye ihracat gerçekleştirildi. İngiltere, 81 milyon dolarlık talep ile Türkiye’nin kuru meyve ihracatında ilk sırada yer alırken; Almanya 55,2 milyon dolarla ikinci, ABD ise 54,8 milyon dolarla üçüncü sırada yer aldı. Fransa ve İtalya ise Türk kuru meyvelerinin en yoğun tercih edildiği diğer Avrupa pazarları oldu. Gelecek Vizyonu: Bilim ve Teknoloji Temelli Üretim İklim değişikliğiyle mücadele kapsamında üniversiteler ve TÜBİTAK ile ortak projeler yürüttüklerini belirten Gabay, bilimsel veriye dayalı üretimin sektörün en önemli rekabet gücü olacağını vurguladı. Yılın ikinci yarısında beklenen rekolte artışlarıyla birlikte Türkiye genelinde 2 milyar dolar, Ege Bölgesi’nde ise 1,2 milyar dolar ihracat hacmine ulaşılması hedefleniyor.

TÜRİB’e Uluslararası Yapay Zeka Ödülü

Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB), yapay zeka destekli piyasa gözetim platformu ATİP ile teknoloji dünyasının prestijli ödüllerinden IDC "Voices of AI Innovation" ödülüne layık görüldü. Türkiye'nin tarımsal emtia piyasalarındaki güven ve şeffaflık vizyonunu teknolojiyle birleştiren TÜRİB, başarılarına bir yenisini daha ekledi. 17. IDC CIO Summit kapsamında düzenlenen ödül töreninde, TÜRİB’in öz kaynaklarıyla geliştirdiği ATİP (Algoritmik Tespit ve İzleme Platformu), yapay zekayı kurumsal stratejiye en iyi entegre eden projelerden biri olarak seçildi. Yapay Zeka ile Tarımsal Emtia Piyasasında "Veriden Güvene" TÜRİB Ar-Ge Merkezi tarafından geliştirilen ve yeni nesil işlem altyapısı TÜRİS'e entegre edilen ATİP, piyasa gözetimini dijital bir boyuta taşıyor. "Veriden Güvene: Türkiye Ürün İhtisas Borsasında Yapay Zeka ile Piyasa Güvenilirliği" projesi, statik kontrollerin ötesine geçerek proaktif bir denetim mekanizması sunuyor. ATİP Platformunun Öne Çıkan Özellikleri Platform, tarımsal ürün piyasalarında işlem bütünlüğünü korumak adına şu ileri nesil teknolojileri kullanıyor: Makine Öğrenmesi ve Davranışsal Analiz: Yatırımcı profillerini analiz ederek olağan dışı hareketleri saptıyor. Anomali Tespiti: Potansiyel piyasa bozucu eylemleri ve şüpheli işlem örüntülerini anlık olarak yakalıyor. İlişki Ağı Analizi: Karmaşık işlem ağlarını çözerek şeffaflığı artırıyor. Piyasa Oynatım Kabiliyeti: Geçmiş işlem akışlarını yeniden inceleyerek gözetim uzmanlarına veri dayanaklı kanıtlar sunuyor. Akademik Birikim ve Yerli Teknoloji İş Birliği ATİP, sadece teknik bir yazılım değil, aynı zamanda bilimsel bir çalışmanın ürünü. TÜBİTAK 1005 programı kapsamında desteklenen akademik çalışmalarla metodolojik olarak güçlendirilen platform, TÜRİB’in finansal teknoloji alanındaki birikimini yansıtıyor. Ali Kırali: "Veriyi Aktif Bir Kurumsal Kapasiteye Dönüştürdük" Ödül hakkında açıklamalarda bulunan TÜRİB Genel Müdürü Ali Kırali, şunları söyledi: "TÜRİB olarak hedefimiz, tarımsal emtia piyasalarında şeffaf ve etkin bir altyapı sunmaktır. ATİP ile veriyi izlenen bir unsur olmaktan çıkarıp piyasa güvenini artıran bir güce dönüştürdük. IDC tarafından aldığımız bu ödül, dijital dönüşüm yolculuğumuzun uluslararası düzeydeki başarısını kanıtlıyor." IDC CIO Summit: Ajan Tabanlı Sistemlerin Yükselişi Bu yıl "The Rise of Agentic Systems" temasıyla düzenlenen IDC CIO Summit, yapay zekanın iş dünyasındaki dönüştürücü gücünü mercek altına aldı. TÜRİB'in bu platformda ödül alması, Türkiye’nin FinTech ve AgriTech alanındaki küresel rekabetçiliğini bir kez daha gözler önüne serdi.

Deniz Kabuklarıyla Körfez’e Yeni Hayat

İzmir Büyükşehir Belediyesi, Körfez’deki canlı yaşamı yeniden canlandırmak için dikkat çeken bir projeyi hayata geçiriyor. Aylık 10 ton atık midye kabuğu, yapay resiflere dönüştürülerek İzmir Körfezi’nde yeni yaşam alanları oluşturacak. Körfez’de yeni bir yaşam döngüsü İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraki İZDENİZ, İzmir merkezli ekolojik teknoloji girişimi NE-SEA ile birlikte TÜBİTAK destekli “Mavi Ekonomi İş Birliği: Atık Kabuklar Yapay Resiflerle Deniz Yaşamına Dönüşüyor” projesini başlatıyor. Proje kapsamında her ay yaklaşık 10 ton atık midye kabuğu işlenerek yapay resiflere dönüştürülecek ve Körfez’de belirlenen noktalara yerleştirilecek. Amaç ise deniz canlıları için yeni yaşam alanları oluşturmak ve zayıflayan ekosistemi yeniden güçlendirmek. Yapay resifler denizi canlandıracak NE-SEA tarafından İZDENİZ için özel tasarlanan yapay resifler, kıyı bölgelerinde biyolojik çeşitliliği artırmayı hedefliyor. Projenin ilk prototipleri Seferihisar açıklarında suya indirilecek ve deniz canlılarının bu alanları nasıl kullandığı anlık olarak izlenecek. Elde edilen verilerle sistem geliştirilerek seri üretim aşamasına geçilecek. “Deniz ekosistemi için somut adım” İZDENİZ Genel Müdürü Gökhan Marım, projenin Körfez için önemli bir adım olduğunu söyledi: “İzmir Körfezi’nin ekolojik yapısını güçlendirmek ve deniz yaşamını yeniden canlandırmak için uzun süredir çalışıyoruz. Yapay resifler sayesinde deniz canlıları için yeni yaşam alanları oluşturmayı ve ekosistemin kendini yenilemesini desteklemeyi hedefliyoruz.” Marım ayrıca atık midye kabuklarının yeniden değerlendirilmesinin döngüsel ekonomi açısından da büyük önem taşıdığını vurguladı. “Sadece bir yapı değil, ekosistem tasarlıyoruz” NE-SEA kurucusu ve baş tasarımcısı Nermin Sena Özger ise projeyi şöyle anlattı: “Amacımız denize sadece bir yapı bırakmak değil. Atığı değere dönüştüren, ölçülebilir ve sürdürülebilir bir yaşam altyapısı kuruyoruz.”

#Tübi̇tak

Türk Kuru Meyve Sektöründen Dev Hamle: 2026 Hedefi 2 Milyar Dolar

TÜRİB’e Uluslararası Yapay Zeka Ödülü

Deniz Kabuklarıyla Körfez’e Yeni Hayat