CHP'li Gürer: "Küçük Esnafın Kazancından Komisyon Adı Altında Kesinti Yapılmasın"

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, banka ve kredi kartıyla yapılan ödemelerde küçük esnafın karşı karşıya kaldığı POS komisyonları ve ek ücretlerin azaltılması amacıyla 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’nda değişiklik yapılmasını öngören kanun teklifini TBMM Başkanlığına sundu.

Gürer, küçük esnafın kartlı ödeme sistemlerini kullanmak zorunda olduğunu belirterek, “POS cihazı bulundurmak ve kartlı ödeme kabul etmek artık esnaf için bir tercih olmaktan çıkmıştır. Müşteri kaybetmemek ve ticari faaliyetini sürdürebilmek isteyen esnaf kartlı ödemeyi kabul etmek zorundadır. Ancak bankaların ve ödeme kuruluşlarının aldığı komisyonlar küçük esnafın kazancını olumsuz biçimde etkilemektedir.” dedi.

ESNAFIN KAZANCI KOMİSYONLARA GİTMESİN

Mahalle bakkalından manava, berberden kuaföre, kahvehaneden büfeye, simitçiden küçük lokantaya kadar çok sayıda işletmenin düşük kâr marjıyla faaliyet gösterdiğine dikkat çeken CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Büyük işletmeler açısından yönetilebilir düzeyde kalan kartlı ödeme maliyetleri, küçük esnaf için doğrudan gelir kaybına oluşturmaktadır. Esnaf zaten kira, elektrik, su, personel, hammadde, vergi ve sigorta gibi çok sayıda zorunlu giderle karşı karşıyadır. Bunların üzerine her kartlı işlemden yapılan kesinti eklendiğinde esnafın gerçek kazancı daha da düşmektedir. Özellikle küçük esnaf uygulanan ekonomik politikalar ile iyice daralmış durumdadır. Kredisini ödemekte zorlanmakta sattığı ürünün yerine yeni ürün alıp koymakta da zorlanmaktadır” dedi. Esnafında zorda olduğu ve küçük esnafın işini sürdürmekte zorlandığını söyleyen Ömer Fethi Gürer, esnaf vergi, faiz, kira, sabit giderlerle uğraşırken sattığı ürünün yerine sattığı fiyattan ürün almakta zorlandığını ifade etmektedirler” dedi.

Gürer, ekonomik büyüklüğü ve taşıma kapasitesi birbirinden farklı işletmelere aynı maliyet yapısının uygulanmasının adil olmadığını belirterek, “Mikro ölçekli bir esnaf ile büyük bir işletmenin kartlı ödeme sistemlerinden kaynaklanan maliyeti aynı şekilde değerlendirilmemelidir. Küçük esnafın korunması için işlem hacmi ve ekonomik büyüklük dikkate alınarak farklılaştırılmış bir sistem oluşturulmalıdır” dedi.

MİKRO ESNAFA YÜZDE 0 KOMİSYON

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, TBMM Başkanlığına sunduğu kanun teklifinde, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamında faaliyet gösteren mikro ölçekli ve belirlenen cironun altında kalan esnaf ve sanatkârlardan kartlı ödeme işlemleri için komisyon alınmaması gerektiğini belirtti.

Gürer, teklifinde diğer esnaf ve sanatkârlar için azami komisyon oranının yüzde 0,50, diğer tüm üye işyerleri için ise yüzde 0,75 olarak belirlenmesi amaçlandığını ifade etti.

Ömer Fethi Gürer, “Mikro ölçekli esnaf için komisyonun yüzde sıfıra indirilmesini, diğer esnaf ve sanatkârlar için yüzde 0,50, diğer üye işyerleri için ise yüzde 0,75 üst sınır getirilmesini öneriyoruz. Esnafın ayakta kalabilmesi için kartlı ödeme sistemlerinin oluşturduğu maliyetin makul ve ölçülü seviyeye çekilmesi gerekiyor” diye konuştu.

KOMİSYON DÜŞÜRÜLÜP BAŞKA AD ALTINDA ÜCRET ALINMASIN

Teklifte yalnızca komisyon oranlarının düşürülmesinin yeterli olmadığına dikkat çeken CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, bankalar ve ödeme kuruluşları tarafından farklı adlar altında alınabilecek ek ücretlerin de engellenmesi gerektiğini belirterek, “Komisyon oranını düşürüp POS cihazı kira bedeli, cihaz kullanım bedeli, aktivasyon ücreti, paket ücreti, yazılım, bakım, hizmet veya bloke bedeli adı altında yeni ücretler alınırsa yapılan düzenlemenin hiçbir anlamı kalmaz. Komisyon sınırı farklı adlar altında dolanılmamalıdır” dedi.

Gürer, “Tek çekim ile taksitli işlem arasında esnafın aleyhine yeni bir komisyon yükü oluşturulmamalıdır. Belirlenen üst sınır hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın aşılmamalıdır” ifadelerini kullandı.

BLOKE EDİLEN PARADAN DA AYRICA ÜCRET ALINMASIN

CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Esnafın yaptığı satışın bedeli bloke ediliyor, parasına belirli bir süre ulaşamıyor ve bunun üzerine bir de ayrıca ücret ödemek zorunda bırakılıyorsa esnafın finansman yükü daha da ağırlaşıyor. Bloke ve aktarım süreleri kullanılarak belirlenen komisyon sınırlarının dolaylı biçimde aşılmasına izin verilmemelidir” dedi.

KARTLI ÖDEME MALİYETİ TÜKETİCİYE DE YANSIYOR

Kartlı ödeme sistemlerinin maliyetinin yalnızca esnafı değil, tüketiciyi de ilgilendirdiğini belirten Ömer Fethi Gürer, “Esnaf artan maliyetlerini karşılamak için fiyatlarını artırmak zorunda kaldığında, kartlı ödeme sistemlerinin maliyeti dolaylı olarak tüketiciye de yansımaktadır. Bu nedenle komisyonların makul seviyeye çekilmesi hem esnafın hem tüketicinin korunması açısından önemlidir” değerlendirmesinde bulundu.

Gürer, teklifin kartlı ödeme sistemlerini sınırlamayı değil, bu sistemlerin maliyetinin küçük işletmeler üzerinde oluşturduğu orantısız yükü ortadan kaldırmayı amaçladığını belirterek, “Biz kartla ödeme yapılmasına karşı değiliz. Tam tersine, kartlı ödeme sistemleri günlük ticaretin vazgeçilmez bir parçası hâline gelmiştir. Ancak bu sistemin maliyeti küçük esnafın sırtına yüklenmemelidir” dedi.

ESNAFIN AYAKTA KALMASI KAMU YARARIDIR

Ömer Fethi Gürer, teklifin temel amacının küçük işletmelerin ekonomik faaliyetlerini sürdürebilmesini sağlamak olduğunu vurgulayarak, “Esnafın ayakta kalması yalnızca esnafın sorunu değildir. Esnafın ayakta kalması istihdamın, yerel ekonominin, küçük işletmelerin ve tüketicinin korunması anlamına gelir. Küçük esnafın kazancını koruyacak, öngörülebilir ve adil bir kartlı ödeme sistemi oluşturulmalıdır” ifadelerini kullandı.

Teklifle ayrıca, kanuna aykırı biçimde tahsil edilen ücret, komisyon ve kesintilerin esnafın talebi üzerine en geç 30 gün içinde iade edilmesi öngörülüyor. Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların ise işletmelerin faaliyet alanı, ekonomik büyüklüğü, yıllık cirosu, işlem hacmi ve kartlı ödeme sistemlerinin maliyetleri dikkate alınarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından belirlenmesi teklif ediliyor.