SON DAKİKA
Hava Durumu

COP31 Üçüncü Taslağı Yayımlandı: Fosil Yakıtlardan Çıkış Hedefi Yok

COP31 çerçeve kararının üçüncü taslağı yayımlandı. Yaklaşık 130 ülke fosil yakıtlardan uzaklaşma hedefi isterken CCUS için 2035 hedefi dikkat çekti.

Haber Giriş Tarihi: 22.11.2026 12:36
Haber Güncellenme Tarihi: 22.11.2026 12:39
Kaynak: Haber Merkezi
https://www.kirsalhaber.com/
COP31 Üçüncü Taslağı Yayımlandı: Fosil Yakıtlardan Çıkış Hedefi Yok

COP31 çerçeve kararının üçüncü taslağı 22 Kasım sabahı yayımlandı. Yaklaşık 130 ülke, ilk Küresel Durum Değerlendirmesi'nde yer alan fosil yakıtlardan uzaklaşma hedefinden geri adım atılmamasını isterken, yeni taslakta fosil yakıtlardan çıkışa doğrudan yer verilmemesi tepki çekti. Metinde karbon yakalama teknolojilerine 2035 yılı için gigaton düzeyinde kapasite hedefi konulması ise dikkat çekti.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında düzenlenen COP31 İklim Zirvesi'nde müzakereler devam ederken, çerçeve kararının üçüncü taslağı 22 Kasım 2026 Pazar günü sabahın erken saatlerinde yayımlandı.

En Az Gelişmiş Ülkeler (LDC'ler), Küçük Ada Devletleri İttifakı (AOSIS), Avrupa Birliği ve Yüksek Hedef Koalisyonu'nun (HAC) da aralarında bulunduğu yaklaşık 130 ülkelik grup, COP31 kararının ilk Küresel Durum Değerlendirmesi'nde ortaya konulan hedeflerden geri adım atmaması gerektiğini savundu.

Saat 09.00'da yapılması planlanan genel kurul toplantısı ise 11.00'e ertelendi. Taraflar, yeni taslak üzerinden müzakerelerini sürdürürken zirvenin nihai kararının nasıl şekilleneceği merak konusu oldu.

COP31 taslağında fosil yakıtlardan çıkış ifadesi yok

Üçüncü taslağın en dikkat çeken başlıklarından biri, fosil yakıtlardan uzaklaşma konusundaki ifadelerin doğrudan metinde yer almaması oldu. Fosil yakıtlardan çıkış için hazırlanacak yol haritalarına da doğrudan atıf yapılmadı.

Bununla birlikte metin, fosil yakıtlardan adil, düzenli ve hakkaniyetli biçimde uzaklaşmayı içeren Birleşik Arap Emirlikleri Mutabakatı'na atıfla başlıyor. Taslağın 38'inci paragrafında ise ilk Küresel Durum Değerlendirmesi'nin sonuçlarına gönderme yapılıyor.

Ancak bu dolaylı ifadeler, fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda daha açık ve somut karar bekleyen çok sayıda ülke tarafından yetersiz bulundu.

Karbon yakalama teknolojilerine 2035 hedefi

Yeni taslakta dikkat çeken bir diğer başlık karbon yakalama, kullanma ve depolama (CCUS) teknolojileri oldu. Metinde, 2035 yılına kadar küresel ölçekte gigaton düzeyinde CCUS kapasitesine ulaşılması destekleniyor.

İklim politikalarında tartışmalı bir başlık olan karbon yakalama teknolojilerinin sayısal bir hedefle metinde yer alması, fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda doğrudan bir hedef bulunmamasıyla birlikte değerlendirildi.

IPCC raporunun takvimine ilişkin ifade çıkarıldı

Üçüncü taslakta Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'ne (IPCC) yönelik atıf korunurken, önceki taslakta bulunan bir ifade metinden çıkarıldı.

Buna göre, beklenen IPCC raporunun 2028 yılında gerçekleştirilecek İkinci Küresel Durum Değerlendirmesi'ne yetişecek şekilde hazırlanması gerektiğine ilişkin takvim vurgusu yeni metinde yer almadı.

2035 için yüzde 35 elektrifikasyon hedefi

Taslakta öne çıkan bir diğer başlık ise elektrifikasyon oldu. Metinde 2035 yılına kadar küresel ölçekte yüzde 35 hedefine yer verilirken, temiz enerjiden mümkün olan en yüksek düzeyde yararlanılması hedefi korundu.

Yenilenebilir enerji gerekliliği ise metnin farklı bir paragrafında ele alındı.

Murat Kurum: Yüksek çoğunlukta uzlaşı var

COP31 Başkanı Murat Kurum, saat 10.30'da gazetecilere yaptığı açıklamada çerçeve karar metninin son hâlinin önceki gece tamamlanarak ülkelere gönderildiğini belirtti.

Metin üzerinde yüksek oranda uzlaşı bulunduğunu ifade eden Kurum, genel kurulda kararın kabul edilmesi yönündeki iradelerini ortaya koyacaklarını söyledi.

Kurum, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Gördüğümüz yüksek çoğunlukta bir uzlaşı var. Çok ufak tefek konular kaldı, bu karar çıktığı zaman çok önemli işler başarmış olacağız. Arzumuz bu kararın çıkması. Biz genel kurulda bu kararın çıkması noktasındaki irademizi birazdan taşıyacağız. Söz tarafların. Eğer burada samimiyet varsa, gerçekten bir şey yapılmak isteniyorsa ben bu salonda bunun yapılacağına inanıyorum.”

Kararın kabul edilmemesi durumunda müzakere sürecinin çıkmaza girebileceğini belirten Kurum, “Eğer çıkmaması halinde COP sürecini çözümsüzlüğe sokacakların, kendilerini bu manada değerlendirmeleri gerektiğini düşünüyorum” dedi.

İklim örgütlerinden COP31 taslağına tepki

Üçüncü taslak, uluslararası iklim kuruluşlarının da eleştirilerine neden oldu.

350.org Politik Strateji Direktörü Andreas Sieber, nihai taslağın COP31 sürecinde ortaya çıkan liderlik eksikliğini doğruladığını savundu. Türkiye ve Avustralya başkanlıklarını eleştiren Sieber, metinde 2035 yılı için karbon yakalama hedefine yer verilirken fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunun çıkarılmasına tepki gösterdi.

Sieber, 100'den fazla ülkenin fosil yakıtlardan küresel geçiş yol haritasına katkı sunduğunu, 25'ten fazla ulusal yol haritasının yayımlandığını veya duyurulduğunu hatırlatarak bu ivmenin başkanlıklar tarafından dikkate alınmadığını ifade etti. Ayrıca kırılgan toplulukların uyum finansmanı konusunda hâlâ netlik beklediğine dikkat çekti.

DanChurchAid Küresel İklim Direktörü Mattias Söderberg de COP31 Başkanlığının uzlaşı sağlamak için yoğun çaba gösterdiğini ancak bunun önemli taahhütlerin zayıflatılması ve bazılarının tamamen ortadan kaldırılması pahasına gerçekleştiğini belirtti.

Söderberg, 1,5 derece hedefinin aşılması riski karşısında daha zayıf vaatler yerine güçlü iklim eylemlerine ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.

COP31'de gözler genel kurul kararında

COP31'in son aşamasına girilirken üçüncü taslakta fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda doğrudan bir hedef bulunmaması, yaklaşık 130 ülkenin talepleri ve iklim kuruluşlarının eleştirileri müzakerelerin en önemli gündem maddeleri arasında yer aldı.

Genel kurulda yapılacak değerlendirmeler ve ülkelerin tutumu, COP31'in iklim mücadelesi açısından nasıl bir sonuç ortaya koyacağını belirleyecek.

Kaynak: Selin Uğurtaş

Kaynak: İklim Masası - www.iklimmasasi.com

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar (0)
logo
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.