İstanbul’daki Sel Felaketinde İklim Değişikliğinin Etkisi: Yağışlar Yüzde 7 Arttı

ClimaMeter analizine göre, 14 Ekim’de İstanbul’da yaşanan sel felaketine neden olan hava sistemindeki yağışlar, geçmiş dönemlere kıyasla yüzde 7, rüzgarlar ise yüzde 9 daha şiddetli hale geldi. Uzmanlar, iklim değişikliğinin etkilerine karşı kentlerin altyapı ve şehir planlamasının yeniden ele alınması gerektiğini vurguladı.

Dünya genelinde aşırı hava olaylarını inceleyen ClimaMeter, 14 Ekim’de İstanbul’da yaşanan sel felaketinin iklim değişikliğiyle bağlantısını araştırdı. Analiz sonuçları, insan kaynaklı iklim değişikliğinin söz konusu hava sistemindeki yağış ve rüzgar şiddetini artırdığını ortaya koydu.

Çalışmaya göre, İstanbul’da taşkınlara yol açan hava sistemi, 1950-1987 dönemiyle karşılaştırıldığında günümüzde yaklaşık yüzde 7 daha fazla yağış ve yüzde 9 daha kuvvetli rüzgar getiriyor. Ayrıca sıcaklıkların geçmiş döneme göre 1,5 dereceye kadar daha yüksek olduğu belirtiliyor.

İstanbul’da 1.277 taşkın, 15 heyelan meydana geldi

14 Ekim’de etkili olan şiddetli yağışlar, İstanbul’da ciddi sonuçlara yol açtı. Felaketin ardından 1.277 taşkın olayı ve 15 heyelan kaydedilirken, 595 kişi ekipler tarafından tahliye edildi. Yağışlarla bağlantılı olaylarda en az dokuz kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

ClimaMeter analizinde, aşırı yağışların yaklaşık 14,6 milyon kişiyi ve 558 milyar dolarlık ekonomik faaliyeti tehdit ettiği hesaplandı. Yağışların neden olduğu hasarın yaklaşık yüzde 3’ünün ise iklim değişikliğiyle ilişkilendirildiği belirtildi.

Yağış artışı Batı ve Kuzeybatı Anadolu’da öne çıkıyor

Analiz, yağış şiddetindeki artışın Türkiye’nin özellikle Batı ve Kuzeybatı Anadolu bölgelerinde, ayrıca İstanbul’un kuzeyindeki Karadeniz kıyılarında daha belirgin olduğunu ortaya koydu.

Rüzgarların ise Ege Denizi ve Marmara Denizi çevresinde daha kuvvetli hale geldiği tespit edildi.

Uzmanlar, yaşanan sel felaketinin yalnızca iklim değişikliğiyle açıklanamayacağına dikkat çekiyor. Analize göre olayda hem insan kaynaklı iklim değişikliği hem de doğal iklimsel değişkenlik etkili oldu.

Uzmanlardan altyapı ve şehir planlaması uyarısı

Fransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi’ne bağlı Pierre-Simon Laplace Enstitüsü’nden (CNRS-IPSL) Dr. Davide Faranda, analiz sonuçlarının hava sisteminin geçmişteki benzer dönemlere kıyasla daha şiddetli yağış ve rüzgarlar getirdiğini gösterdiğini belirtti.

Faranda, iklim değişikliğinin etkilerine karşı drenaj sistemlerinin ve kentsel planlamanın yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, ısınan Akdeniz’in gelecekte daha şiddetli yağışlara neden olabileceğine dikkat çekti.

Sheffield Üniversitesi’nden Dr. Haosu Tang ise iklim değişikliğinin etkilerini artırmak için mutlaka yeni bir fırtına oluşturmasının gerekmediğini ifade etti. Tang, asıl önemli konunun ısınan iklim koşullarında mevcut hava olaylarının oluşturduğu risklerin nasıl değiştiğini anlamak olduğunu söyledi.

İstanbul için iklim riski uyarısı

İstanbul’daki sel felaketini değerlendiren Tang, çevredeki bölgelerde daha şiddetli yağışlar tespit edildiğini ancak şehrin üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir değişiklik gözlemlenmediğini belirtti.

Bu ayrımın önemine dikkat çeken Tang, her sel olayının doğrudan iklim değişikliğine bağlanmaması gerektiğini, ancak belirli bir bölgede net bir değişim işareti görülmemesinin de iklim riskinin bulunmadığı anlamına gelmediğini ifade etti.

ClimaMeter’in analizi, iklim değişikliği ile doğal iklimsel değişkenliğin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyarken, özellikle büyük şehirlerde altyapı yatırımlarının, yağmur suyu drenaj sistemlerinin ve şehir planlamasının gelecekteki aşırı hava koşulları dikkate alınarak yapılmasının önemini bir kez daha gündeme getirdi.

Kaynak: İklim Masası - www.iklimmasasi.com

Kaynak: Selin Uğurcan

Kaynak: www.climameter.org - https://www.climameter.org/20261014-turkey-floods