Karaman Ziraat Odası Başkanı Bayram: “Hal Yasası Değişmeli, Üretici Kazanmalı!”

Karaman Ziraat Odası Başkanı Mehmet Bayram, Hal Yasası’nın yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirterek, üreticinin emeğinin karşılığını alamadığına dikkat çekti. Karaman’da elma üreticilerinin ciddi ekonomik sıkıntılar yaşadığını vurgulayan Bayram, “Üretici kazanamıyorsa üretim sürdürülemez” dedi.

Meyve ve sebze fiyatlarında yaşanan artışlarla yeniden gündeme gelen Hal Yasası hakkında değerlendirmelerde bulunan Karaman Ziraat Odası Başkanı Mehmet Bayram, mevcut ticaret sisteminin üreticiden tüketiciye kadar bütün yönleriyle ele alınması gerektiğini söyledi.

Pazarda ve marketlerde yüksek fiyatlarla satılan ürünlerin tarlada üreticiye yeterli kazanç sağlamadığını belirten Bayram, sorunun yalnızca aracılardan kaynaklanmadığını, tarımsal ticaret zincirinin tamamında yapısal düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.

KARAMAN'DA ELMA ÜRETİCİSİ EMEĞİNİN KARŞILIĞINI ALAMIYOR

2026 yılında meyve üretiminde ciddi artış beklendiğini ancak yüksek rekoltenin üretici açısından yüksek kazanç anlamına gelmediğini dile getiren Mehmet Bayram, Karaman'daki elma üreticilerinin yaşadığı sorunlara dikkat çekti.

Elma üreticilerinin budama, gübreleme, ilaçlama, sulama, işçilik ve hasat gibi birçok kalemde yüksek maliyetlerle karşı karşıya kaldığını belirten Bayram, işçi ücretleri, elektrik, mazot, nakliye ve tarımsal girdi fiyatlarındaki artışa rağmen ürünlerin maliyetleri karşılayacak fiyatlardan satılamadığını kaydetti.

Özellikle meyve suyu fabrikalarına verilen ıskarta elmanın 3-4 TL seviyelerine kadar gerilemesinin üreticiyi zor durumda bıraktığını belirten Bayram, bazı üreticilerin bir işçinin günlük ücretini karşılayabilmek için tonlarca elma satmak zorunda kaldığını ifade etti.

“ARACILARI SİSTEMDEN ÇIKARMAK TEK BAŞINA ÇÖZÜM DEĞİL”

Hal Yasası'nda yapılacak değişikliklerin önemli bir fırsat olduğunu belirten Bayram, komisyon oranlarının düşürülmesi, mükerrer alım satımların önlenmesi, ürünlerin kayıt altına alınması ve ticaret zincirinin şeffaflaştırılmasının olumlu adımlar olacağını söyledi.

Ancak aracılık sisteminin ortadan kaldırılmasının tek başına yeterli olmayacağını vurgulayan Bayram, üreticinin ürününü doğrudan pazarlayabilmesi için soğuk hava deposu, tasnifleme ve ambalajlama tesisleri, nakliye imkânları, işletme sermayesi ve güçlü pazarlama ağlarına ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Üreticilerin hasat öncesinde gübre, ilaç, işçilik ve nakit ihtiyaçlarını karşılamak için alıcılara veya aracılara bağımlı kalabildiğini ifade eden Bayram, kooperatiflerin ve üretici birliklerinin güçlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.

ÜRETİCİYE FİNANSMAN VE ALIM GARANTİSİ SAĞLANMALI

Üreticinin hasat döneminde ürününü değerinin altında satmak zorunda kalmaması için uygun faizli finansman, ürün alım sözleşmeleri, alım garantisi ve depolama desteği sağlanması gerektiğini belirten Bayram, tarımsal üretim planlamasının da piyasa koşulları dikkate alınarak yapılmasını istedi.

Hangi bölgede ne kadar üretim yapılacağının belirlenmesinde iç piyasa talebi, ihracat imkânları, depolama kapasitesi ve üretim maliyetlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Bayram, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumlara önemli sorumluluklar düştüğünü ifade etti.

“ÜRETİCİ KAZANAMIYORSA ÜRETİM SÜRDÜRÜLEMEZ”

Hal Yasası'nda yapılacak değişikliklerin bütün fiyatları kendiliğinden düşürmeyeceğini de belirten Mehmet Bayram, nakliye, depolama, ambalaj, enerji ve işçilik maliyetlerinin de fiyatların oluşumunda etkili olduğunu söyledi.

Gereksiz işlem basamaklarının azaltılması, kayıt dışılığın önlenmesi ve üreticinin pazarlık gücünün artırılmasının daha adil bir fiyat sistemine katkı sağlayacağını vurgulayan Bayram, açıklamasında şu değerlendirmede bulundu:

“Unutulmamalıdır ki üretici kazanamıyorsa üretim sürdürülemez. Üretimin sürdürülemediği bir ülkede ne bolluktan ne de fiyat istikrarından söz edilebilir.

Hal Yasası’nın başarısı, yalnızca komisyon oranlarının düşürülmesiyle değil, Karaman’da elma üreticisinin emeğinin karşılığını almasıyla, ürününü maliyetinin altında satmak zorunda kalmamasıyla ve tüketicinin meyve sebzeyi daha uygun fiyatla tüketebilmesiyle ölçülmelidir.

Bizim beklentimiz aracıyı suçlamak değil; üreticiyi güçlü kılan, tüketiciyi koruyan ve tarımsal üretimin devamlılığını sağlayan adil bir ticaret düzeninin kurulmasıdır. Çünkü tarımın gerçek gücü üreticidir. Üreticiyi korumadan ne pazarı ne de sofrayı koruyabiliriz.”