SON DAKİKA
Hava Durumu

COP31’de Çerçeve Kararda Uzlaşma Sağlanamadı

COP31, tarihinin en uzun süren iklim zirvesi olarak sona yaklaşırken, fosil yakıtlardan uzaklaşma ve karbon yakalama teknolojileri konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle çerçeve karar üzerinde uzlaşma sağlanamadı.

Haber Giriş Tarihi: 22.11.2026 20:59
Haber Güncellenme Tarihi: 22.11.2026 21:05
Kaynak: Haber Merkezi
https://www.kirsalhaber.com/
COP31’de Çerçeve Kararda Uzlaşma Sağlanamadı

COP31, tarihinin en uzun süren iklim zirvesi olarak sona yaklaşırken, fosil yakıtlardan uzaklaşma ve karbon yakalama teknolojileri konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle çerçeve karar üzerinde uzlaşma sağlanamadı. Avrupa Birliği başta olmak üzere birçok ülke, hazırlanan karar taslağına itiraz etti.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31’de müzakereler, zirvenin son gününde de gerginliğe sahne oldu. 22 Kasım akşamüstü itibarıyla sona yaklaşan zirvede, birçok teknik müzakere başlığında anlaşmaya varılmasına rağmen, çerçeve karar üzerinde ortak bir noktada buluşulamadı.

Fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik açık bir ifadeye yer verilmemesi ve karbon yakalama teknolojilerine ilişkin yüksek hedeflerin taslakta bulunması, bazı taraf ülkelerin tepkisine neden oldu. Ülkeler arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle COP31 çerçeve kararının kabul edilmesi yönündeki girişimler sonuçsuz kaldı.

COP31 çerçeve kararının dördüncü taslağı yayımlandı

COP31 çerçeve kararının dördüncü taslağı, 22 Kasım günü saat 12.45’te yayımlandı. Ancak taslağın açıklanmasının ardından gerçekleştirilen Kapanış Genel Kurulu'nda itirazlar peş peşe geldi.

Avrupa Birliği delegasyonu, çerçeve kararın tartışılmasına henüz başlanmadan söz alarak taslağa resmen itiraz etti. AB delegasyonu, "Fosil yakıtlardan bahsetmeyen Antalya Mutabakatı'nı desteklemeyeceğiz. Zamanda geriye doğru müzakere etmeyi kabullenemeyiz" açıklamasında bulundu.

Genel Kurul'da Gana ile gerginlik yaşandı

COP31 Başkanı Murat Kurum, çerçeve kararın tartışılmasına henüz başlanmadığını hatırlattı. Ardından söz alan Gana delegasyonunun taslak hakkındaki konuşması Kurum tarafından yarıda kesildi. Bunun üzerine Gana delegasyonu usule ilişkin itirazda bulunarak söz hakkı verilmemesini protesto etti. Yaşanan gerginlik sırasında BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) İcra Sekreteri Simon Stiell, müdahale etmek üzere Kurum'un yanına geldi. Kurum ise Stiell'e yerine dönmesini söyledi.

AB, fosil yakıtlar ve karbon yakalama teknolojilerine tepki gösterdi

Genel Kurul'daki gerginliğin ardından İklim, Net Sıfır ve Temiz Büyümeden Sorumlu AB Komiseri Wopke Hoekstra ile İrlanda Çevre, İklim ve Enerji Bakanı Darragh O’Brien salonu terk etti. İki isim, Genel Kurul salonunun önünde basın toplantısı düzenledi.

Wopke Hoekstra, hazırlanan çerçeve kararın iklim kriziyle mücadele için gerekli adımları ortaya koyamadığını belirterek şu ifadeleri kullandı: "İhtiyaç duyulan eylemi ortaya çıkarmayı başaramadık. Fosil yakıtlardan uzaklaşma gerekliliğini yeniden net bir şekilde gündemin merkezine koymayı başaramadık. Adil ve hakkaniyetli bir geçiş için yapılması gerekeni yaparken bilimin tüm bu çabanın omurgası olmasının ne kadar büyük önem taşıdığını da ortaya koyamadık. Sonra da gökten iner gibi karbon yakalama teknolojileri, her şeyin yeni çözümü olarak karşımıza çıktı. Sanki fosil yakıtlar unutabilir ve sorunun içinden sadece CCS ile çıkabilirmişiz gibi. Bunu kabul etmemiz mümkün değil. Bu nedenle bu çerçeve karara hayır diyoruz."

Rusya ve Suudi Arabistan'dan AB'ye eleştiri

Genel Kurul'da Avrupa Birliği'nin itirazının ardından söz alan Rusya, AB'nin iklim finansmanı konusundaki tutumunu ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması gibi tek taraflı ticaret önlemlerini eleştirdi.

Arap Grubu adına konuşan Suudi Arabistan da AB'yi, 120 milyar dolarlık iklim finansmanının çerçeve karara dahil edilmesine engel olmakla suçladı.

Avrupa Birliği'nin yanı sıra Norveç, Birleşik Krallık, Vanuatu, Panama ve Marshall Adaları da mevcut çerçeve kararı desteklemeyeceklerini açıklayan ülkeler arasında yer aldı.

COP31 Başkanı Murat Kurum'dan uzlaşı çağrısı

Genel Kurul'dan geçici olarak ayrılan COP31 Başkanı Murat Kurum, yaşanan anlaşmazlıkların ardından taraf ülkelere uzlaşı çağrısında bulundu. Kurum, iklim krizinin gerçek sonuçlarına dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı: "Eğer samimiyetten söz edeceksek, hakkaniyetten söz edeceksek, birlikte gayret göstermeliyiz. Bu gayreti göstermediğimiz durumda dünya daha da kötüye gidecek.

İklim müzakerelerini tartışmanın, buradaki süreci yeniden ele almanın kimseye bir faydası yok. Ortada gerçek var, ortada evi yıkılanlar var, sellerle hayatını kaybedenler var, çocuğunu, evladını, yavrusunu kaybedenler var.

Biz ülkeleri baştan itibaren bu sorumluluk bilincinde hareket etmeye davet ediyoruz. Her türlü organizasyonu burada hazırladık. Herkesin huzurlu ve güvenli bir şekilde özgürce kendini dile getirmesini istedik. Herkesi dinleyeceğiz, varsa yapabileceğimiz bunları yapmaya çalışacağız.

Başkanlık olarak bizim görevimiz bu insanları uzlaşıya davet etmek. Hem biz hem de Avustralya tarafı ilk günden beri bu gayretle çalıştı. Ben bu sürece destek olan tüm ülkelere teşekkür ediyorum."

BM Genel Sekreteri Guterres'ten hayal kırıklığı açıklaması

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres de yayımladığı açıklamada, kapsayıcı bir sonuç üzerinde uzlaşma sağlanamamasından duyduğu hayal kırıklığını dile getirdi.

Guterres, COP31'den çıkarılması gereken dersin açık olduğunu belirterek, dünyanın iklim kriziyle mücadele için çok daha fazlasını ve bunu hemen yapması gerektiğini vurguladı.

"İklim krizinin itici gücü fosil yakıtlardır" diyen Guterres, yangının üzerine yakıt dökerek söndürülemeyeceğine dikkat çekti.

Prof. Dr. Semra Cerit Mazlum: Anlaşmazlık yalnızca fosil yakıtlarla ilgili değil

COP31'de yaşanan gelişmeleri değerlendiren Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Semra Cerit Mazlum, çerçeve karar üzerindeki anlaşmazlıkların yalnızca fosil yakıtlarla sınırlı olmadığını belirtti.

Mazlum, Avrupa Birliği'nin karbon yakalama teknolojilerine de itiraz ettiğini, diğer tarafta ise petrol ülkeleri, Rusya ve Benzer Görüşteki Gelişmekte Olan Ülkeler grubunun tek taraflı ticaret önlemlerinin kararda yer almasını istediğini aktardı.

Avrupa Birliği'nin karara toplu şekilde karşı çıkarak Genel Kurul salonunu terk etmesini değerlendiren Mazlum, bu tutumun çok taraflılığa zarar vereceği yönündeki görüşlere katılmadığını ifade etti.

Mazlum, "Avrupa Birliği'nin bu şekilde toptan karşı çıkarak salonu terk edecek şekilde kararı engellemesi, çok taraflılığa zarar verecek gibi görülebilir. Fakat bunu temel bir noktadan, doğrudan sorunun özüyle ilgili yaptığı için, çok taraflılığa zarar vereceğini düşünmüyorum" dedi.

Murat Kurum ile Gana delegasyonu arasında barışma

Genel Kurul'a yeniden dönen COP31 Başkanı Murat Kurum, önceki oturumda gerginlik yaşadığı Gana delegasyonu temsilcileriyle bir görüşme gerçekleştirdi.

Kurum, yaşanan olayın bir yanlış anlaşılmadan kaynaklandığını belirterek Gana temsilcilerinden özür diledi. İki taraf arasındaki barışma anı Genel Kurul'da alkışlandı.

COP31'de birçok teknik başlıkta ilerleme sağlanmasına rağmen, fosil yakıtlar, karbon yakalama teknolojileri ve iklim finansmanı konularındaki görüş ayrılıkları çerçeve kararın önündeki en büyük engel olarak öne çıktı. Zirvenin son saatlerinde yaşanan gelişmeler, küresel iklim müzakerelerinde ortak bir uzlaşmaya ulaşmanın zorluğunu bir kez daha ortaya koydu.

Kaynak: Selin Uğurtaş

Kaynak: İklim Masası - www.iklimmasasi.com

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar (0)
logo
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.